tren

22 Haziran 2009

Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi

Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi – (Haziran 2009) Eski Yeni. Aylık Şehir Kültürü Dergisi. Yıl:1, Sayı: 4 – Eskişehir

 Makaleler ve Bildiriler
 Makaleler ve Bildiriler

Türkiye’nin iki Karikatür Müzesinden Biri

Eğitim Karikatürleri Müzesi binası Eskişehir Odunpazarı SİT Alanı içinde bulunmaktadır. Bina, 1980 yılında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından kayıt altına alınmıştır. İki katlı olan yapının 1980’li yıllara kadar konut olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bu yapı, Anadolu Üniversitesi Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi ve Yapı İşleri Daire Başkanlığı tarafından projelendirilip “Eğitim Karikatürleri Müzesi” olarak kullanılmak amacıyla restore edilmiştir. Yapının özgün kimliğinin korunmasına dikkat edilmiş ve Odunpazarı yapı dokusunun yaşatılması için katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Ayrıca müzenin 35 metrekare alana sahip küçük bir bahçesi de mevcuttur. Bu bahçenin duvarları Turhan Selçuk ve Tan Oral tarafından metal malzeme ile yapılmış birer karikatürle süslenmiştir.

Eğitim Karikatürleri Müzesi’nin üst katında, Türkiye dışındaki ustaların karikatürlerinin sergilendiği bir ana salon, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlarının portrelerinin bulunduğu Portreler Odası, müzenin bulunduğu kentteki çizerlerin tanıtıldığı Eskişehirli Karikatür Ustaları Odası, çeşitli karikatür etkinliklerine ait afişlerin bulunduğu Afiş Odası, Türk karikatürcülerinin tanıtıldığı 2 adet Türk Karikatür
Ustaları Odası bulunmaktadır. Üst kattaki karikatürler daimi sergi şeklinde müze koleksiyonundaki eserlerden oluşturulmuştur. Ayrıca önemli mizah dergileri, kitaplar, tabaklar, heykeller de camekânlar içinde sergilenmektedir.

Zemin katta, orta salon değişken sergilerin yapılabileceği alan olarak düzenlenmiştir. Periyodik olarak gerek kişisel ve gerekse karma sergilerin açılabileceği bu salon, (yanlış bir kanı olarak müzeler için bilmen; durağan, değişmeyen müze anlayışını yıkarak) yaşayan bir müze ortamı oluşturmak için düzenlenmiştir. Zemin katta, yönetim odası, arşiv odası ve araştırma-uygulama çalışmalarının yapıldığı bir başka mekan da bulunmaktadır. Araştırma-uygulama odası bilgisayarların ve kitap dolaplarının yer aldığı odadır. Bilgisayarlar internet bağlantılı ve müze arşivindeki karikatürleri izleme olanağı ile donatılmıştır. Kitaplıkta “karikatür” konulu kitap, tez, makale, araştırma çalışması, albüm, dergi vb. ürünler bulunmaktadır. Zemin katta müzeyi ziyaret edenlerin yanlarında götürebilmeleri için kitap, kartpostal, afiş, katalog, kupa, bardak gibi hediyelik eşyaların bulunduğu bölüm vardır.

Eğitim Karikatürleri Müzesi, o dönemdeki Anadolu Üniversitesi Rektörü olan Prof. Dr. Engin ATAÇ’m direktifleriyle 17 Aralık 2004 tarihinde Karikatür Sanatını Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin bir kuruluşu olarak hizmete sokulmuştur. Henüz müze kurulmadan önce iki önemli girişimde bulunulmuş, bu girişimle müze arşivinin çekirdeği oluşturulmuştur. Bunlardan ilki 2000 yılında düzenlenen “Yeni Bir Yüzyıla Girerken Eğitim Sorunları” konulu uluslararası sergi bu sergiye 34 ülkeden 195 karikatürcü, 482 karikatür göndermiştir, diğeri ise 2004 yılında düzenlenen “E-Eğitim, E-Avrupa, E-Euro EEE?!” konulu uluslararası sergi; bu sergiye de 37 ülkeden 156 karikatürcü 620 karikatür göndermiştir. Çin’den İtalya’ya, Uruguay’dan Yunanistan’a Belçika’dan İsrail’e kadar dünya karikatürünün pek çok temsilcisinin eseri müzenin arşivine bu sergiler sayesinde girmiştir. Bu koleksiyondan seçilen karikatürlerin bir bölümü müzenin üst katında sergilenmektedir.

Müzenin açılışından sonra alt kattaki salonda Tan ORAL, Turhan SELÇUK, Semih BALCIOĞLU, Gürbüz Doğan EKŞİOĞLU, Semih POROY, Fethi DEVELİOGLU, Kamil MASARACI, Ercan AKYOL, Emre ULAŞ, Ivan Haramija HANS, Nezih DANYAL, Musa KART, Sait MUNZUR, Mikhail ZLATKOVSKY, Pertev ERTÜN- Beytullah HEPER, Hikmet CERRAH, İsmet LOKMAN, Güngör KABAKÇIOĞLU, Bayram HACIZADE, Ergin GÜLEN gibi Türk ve dünya karikatürünün önemli isimleri sergiler açmıştır. Ayrıca Almanya’da EXIL Kulturkoordination Kurumu tarafında düzenlenen uluslararası “Kadın Dünyaları” konulu yarışma sergisi, Eskişehirli Karikatürcüler Sergisi, Tebrizli Karikatürcüler Sergisi, Aydın Doğan Uluslararası Karikatür Yarışması Ödüllü Karikatürler Sergisi, Silahsızlanma Sergisi, Hoşgörü Sergisi, Anadolu Üniversitesi’nin 50. yılı nedeniyle “KUTLAMA” Sergisi ve aramızdan ayrılan Necati ABACI’yı, Ali Ulvi’yi, Semih BALCIOGLU’nu anma sergileri de gerçekleştirilmiştir.
Sergiler sırasında sanatçılar bazı eserlerini müzeye bırakmış, gerek sanatçılar ve gerekse sanatseverler de birçok karikatür kitabını ve dergileri araştırmacıların hizmetine sunulmak üzere müzeye bağışlamışlardır. Özellikle Hıfzı Topuz, Beytullah Heper,
Pertev Ertün, Oya Erkan, Fethi Develioğlu, Atila Özer, Hasan Efe ve Dinçer Pilgir’in bağışladığı kitaplar müzeyi oldukça zenginleştirmiştir.

Eskişehir Sanat Derneği ve Çağdaş Gazeteciler Derneği, 2005 yılında Eğitim Karikatürleri Müzesi’ndeki çalışmaları değerlendirerek ödüllendirmiştir.

Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi hafta içi her gün 9.00 -18.00 saatleri arasında ziyaretçilere açıktır. Müzenin açılışından sonra alt kattaki salonda Türk ve dünya karikatürünün önemli imzalarının ve değişik kurumların 36 ayrı sergisi gerçekleştirilmiştir. Müze kayıtlarındaki kitap sayısı 1226’ya, karikatür sayısı 1500’e ulaşmıştır. Açılıştan bu yana ziyaretçi sayısı 50.000’e yaklaşmıştır.

Karikatür sanatı, olaylara güler yüzle bakan bir sanat dalıdır. Karikatürle ilgilenenler hoşgörülü olmayı öğrenirler. Anadolu Üniversitesi, öğrencilerinin güler yüzlü ve hoşgörülü olmasını arzu ediyor, bu nedenle karikatür sanatını önemsiyor. Nasrettin Hoca’mn doğum yeri olan Eskişehir’in halkına da bu anlayış yayılsın istiyor.


YASAL UYARI: Bu sitede yer alan tüm içerik, Prof.Atila Özer Müze Evi'ne aittir. Prof.Atila Özer Müze Evi'nin yazılı izni olmadan, bu içeriğin kopyalanması, imzalı veya imzasız kullanılması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.