tren

13 Nisan 2007

Söyleşi: Yakup Kuyucu, Sonhaber Gazetesi

soylesi

Karikatür Müzesi Müdürü Prof. Atilla Özer:
“Ziyaretçi sayısı dörde katlandı”

1984 yılında Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde karikatür Türkiye üniversitelerinde ilk defa ders programına alınmıştır.
Türk karikatürünü geliştirmek, yeni
yetişen karikatürcüleri yüreklendirmek ve aynı zamanda Ürgüp’
ü bir kültür merkezi yapmak ..amacıyla düzenlenen bu yarışmalar
büyük ilgi görmüştür.

Y.K. Eskişehir’in karikatür geçmişinden bahsedebilir misiniz?
A.Ö.: Ulaşılabilen kaynaklardan ve yaşayan karikatürcülerden edinilen bilgiler ışığında. Eskişehir’de yayınlanan ve alt başlığında “Edebi ve Mizahi bitaraf Türk gazetesi” yazan en eski gazete NEVZAD’tır. 1338 (1917) yılında arap harfleriyle yayınlanan bu gazetede karikatür olup olmadığı öğrenilememiştir.
19401ı yıllarda karikatür çizmeye başlayan Pertev Ertün, Rüştü Yetilmezer, Beytullah Heper ve Yılmaz Büyükerşen gibi isimler hem Eskişehir’de yayınlanan gazetelerde, hem de İstanbul’da ulusal mizah dergilerinde görülmeye başlarlar. Eskişehir’in en eski karikatürcüsü olarak bilinen Pertev Ertün’ün ilk karikatürü 1948 yılında “Şaka” dergisinde yayınlanır. Beytullah Heper’in ilk karikatürü 1950 Kuşağı Karikatürcülerin çıkardığı “41 Buçuk” dergisinde 1952 yılında yayınlanır. Bu çalışmalar ve görülen ilgi 20 Haziran 1953 tarihinde SAKSAĞAN adlı haftalık mizah gazetesi çıkarmanın temelini oluşturur. SAKSAĞAN 2000 adet tirajla iki yıla yakın yayınlanan en kapsamlı mizah gazetesi olarak Eskişehir Basın Tarihi’ndeki yerini almıştır. Saksağan gazetesinin yayın hayatı sona erince Yılmaz Büyükerşen ÇİMDİK adlı bir başka mizah gazetesini 11 Şubat 1955 tarihinde yayına sokar. Çimdik te haftalık bir gazetedir, Yılmaz Büyükerşen’le birlikte Beytullah Heper’in de karikatürleri bu gazetede yer alır.
Beytullah HEPER, Pertev ERTÜN, Yılmaz BÜYÜKERŞEN, Atila ÖZER, Erol BÜYÜKMERİÇ, Saim ERİCEK, İsmail TURAN, Cengiz ÇALİŞ, Abdullah ÜÇYILDIZ, Hikmet CERRAH kişisel ve karma karikatür sergileri açarlar.
1983 yılında Anadolu Üniversitesi’nde Karikatür Kulübü kurulur.
1984 yılında Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde karikatür Türkiye üniversitelerinde ilk defa ders programına alınmıştır.
Sevil Özgür, Yaşar Arda, Sertaç Ürer, Furkan Tangüner, Atilla Yakşi, Ahmet Sofuoğlu, İsmail Turan gibi karikatürcüler Eskişehir’de yayınlanan gazetelerde yayınladıkları haftalık mizah sayfaları (Tantana, Kevgir).
1991 yılında sadece bir sayı çıkarılabilen FIRÇA dergisi. 1992 yılında dört sayı çıkarılan GİNA dergisi de
kayda değer çabalar olarak görülmelidir.
2002 yılında kurulan Eskişehir Sanat Derneği de diğer sanat dallarının yanısıra karikatür sanatıyla ilgili çalışmalar yürütmektedir. Söyleşiler, Atölye çalışmaları ve yarışmalar düzenleyen bu dernek 2002 yılında Beytullah HEPER’İ , 2003 te de Atila ÖZER’le Hikmet CERRAH’ı, 2006’da Cengiz ÇALİŞ’ı Yılın Karikatür Sanatçısı seçmiştir.
Anadolu Üniversitesi’ndeki çalışmalardan daha önce bir miktar bahsettik, tekrarlamak istemem.

Y.K: Anadolu Üniversitesinde seçmeli ders olarak başlatılan Kültürel Etkinlikler Dersi, müzeye gelen izleyici bağlamında nitelik ve nicelik olarak ne gibi değişiklikler getirdi. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?
A.Ö.: Öğrencilerin müze ziyaretini ders gibi görmeleri onlarda psikolojik bir etki yapmıştır kuşkusuz. Ziyaret edenlerin sayısı dörde katlandı. Ama zaten müze gezme gibi bir geleneği olmayan halkımızın çocukları da farklı olmayacaktır. Bu ders sayesinde bunun kırıldığını görüyorum. Bu bir alışkanlık yaratacaktır. “Biz ilk defa geliyoruz. Çok etkilendik.” ” Ders olduğu için geldik ama böyle olacağını ummamıştık.” “Bundan sonra sergileri hiç kaçırmayacağız” diyenler var.

Y.K: Müzede şu anda sergilenen Kapadokya Ürgüp Karikatür Yarışması 6 Yılın En İyileri Sergisi’nden kısaca bahsedebilir misiniz?
A.O.: Kapadokya Ürgüp; Türkiye’nin dünyaca tanınmış bir turizm bölgesi. Bu ilçenin Belediyesi yıllardır pek çok etkinliğe ev sahipliği yapıyor. Bunların başında bu yıl yedincisi gerçekleştirilecek olan ” Kapadokya Ürgüp Karikatür
Yarışması “. Ulusal bir yarışma bu, gelecek yıl uluslararası yapılması planlanıyor.
Altı yıldan beri yapılan bu yarışmalarda ödül alan karikatürler; “6 Yılın En İyileri” başlığıyla müzemizde sergilendi.
Usta Karikatürcü Semih Balcıoğlu’ nun önderliğinde başlatılmıştı bu yarışma. O’nu da anmış olduk.
Türk karikatürünü geliştirmek, yeni yetişen karikatürcüleri yüreklendirmek ve aynı zamanda Ürgüp’ü bir kültür merkezi yapmak amacıyla düzenlenen bu yarışmalar büyük ilgi görmüştür. Bu karikatürleri Eskişehirliler de görsün istedik.

Y.K: Bu güne kadar yapılan sergiler hakkında ve bundan sonra yapacağınız projeler hakkında bilgi verir misiniz?
A.Ö.: Bugüne kadar müzede 19 sergi açtık. Başta Turhan Selçuk. Semih Balcıoğlu, Tan Oral, Semih Poroy, Kamil Masaracı, Ercan Akyol. Emre Ulaş, Fethi Develioğlu, Gürbüz Doğan Ekşioğlu, Musa Kart, Sait Munzur gibi Türk karikatürünün önemli isimleri kişisel sergiler açtılar. Hırvat sanatçı Ivan Haramija sergi açtı. Aydın Doğan Yarışması’nın ödül alanlarını, Tebrizli Sanatçıların karikatürlerini, Eskişehirli sanatçıların toplu sergilerini açtık. Amacımız Türk ve dünya karikatürünün iyi örneklerini Eskişehirlilerle buluşturmak. Teşekkür ederim.


YASAL UYARI: Bu sitede yer alan tüm içerik, Prof.Atila Özer Müze Evi'ne aittir. Prof.Atila Özer Müze Evi'nin yazılı izni olmadan, bu içeriğin kopyalanması, imzalı veya imzasız kullanılması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.