tren

12 Haziran 2006

Eskişehir’de Karikatür

Eskişehir’de Karikatür – (12 Haziran 2006) Cumhuriyet Gazetesi Anadolu Eki – İstanbul

 Makaleler ve Bildiriler

Ulaşılabilen kaynaklardan ve yaşayan karikatürcülerden edinilen bilgiler ışığında, Eskişehir’de yayımlanan ye alt başlığında “Edebi ve mizahi bitaraf Türk gazetesi” yazan en eski gazete Nevzad’tır. 1917’de Arap harfleriyle yayımlanan bu gazetede karikatür olup olmadığı öğrehilememiştir. Yine 1920 ile 1922 yılları arasında yayınlanan “Edebi ve mizah gazetesi” olarak bilinen Kaval, Kurtuluş Savaşı sırasında çıkarılan bir gazete olarak kayıtlara geçmiştir. 1946’da dönemin en ünlü karikatürcüsü Cemal Nadir Güler, Eskişehir Halkevi’nde bir kişisel karikatür sergisi açar. Bu örnek serginin özendirmesiyle karikatür çizmeye başlayan Pertev Ertün, Rüştü Yetilmezer, Beytullah Heper ve Yılmaz Büyükerşen gibi isimler bir taraftan Eskişehir’de yayınlanan gazetelerde, bir taraftan İstanbul’da ulusal mizah dergilerinde görülmeye başlarlar. Eskişehir’in en eski karikatürcüsü olarak bilinen ve halen Sakarya gazetesinde çalışan Pertev Ertün’ün ilk karikatürü 1948’de Şaka dergisinde yayımlanır. 1951’de Eskişehir’in bu öncü karikatürcüleri ortaklaşa sergi açarlar. Beytullah Heper’in ilk karikatürü 15 Ağustos 1951 tarihli Resimli Hikayeler dergisinde yayımlanır. Bu çalışmalar ve görülen ilgi 20 Haziran 1953 tarihinde Saksağan adlı haftalık mizah gazetesi çıkarmanın temelini oluşturur. Saksağan 2 bin tirajla iki yıla yakın yayımlanan en kapsamlı mizah gazetesi olarak Eskişehir basın tarihindeki yerini alır.

Saim Ericek, İsmail Turan, Cengiz Çalış, Abdullah Üçyıldız, Dinçer Pilgir, Hikmet Cerrah gibi kişisel sergiler açan karikatürcülerin dışında Bülent Arabacıoğlu, Aziz Yavuzdoğan gibi İstanbul basınında önemli yer edinmiş ustalar da yetişir. Daha sonra gençler, özellikle üniversite öğrencileri 1983’te Anadolu Üniversitesi’nde bir Karikatür Kulübü kurarlar, hem üniversite içinde hem de Eskişehir, hatta Türkiye genelinde etkinliklere başlarlar. 1984’te Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde karikatür; Türkiye üniversitelerinde ilk defa ders programına alınır. Daha sonra Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ve ardından bu fakültede bir ilk olan Çizgi Film

Bölümü açılır. 5 Eylül 2002 tarihinde karikatüre yönelik çalışmaları bilimsel açıdan incelemek ve araştırmak bu alanda çalışacakları yüreklendirmek amacıyla ilklerin üniversitesinde “Anadolu Üniversitesi Karikatür Sanatını Araştırma ve Uygulama Merkezi” kurulur. Bu merkez “Yeni Bir Yüzyıla Girerken Eğitim Sorunları” sergisi ve daha sonra “E- Eğitim, -E-Avrupa, E-Euro EEE” başlığıyla uluslararası bir başka sergi gerçekleştirir. Gerek Karikatür Kulübü’nün, gerekse bu Araştırma Merkezi’nin birikimleri Eskişehir’de bir karikatür müzesini hayata geçirmek için gerekçe oluşturur. 17 Aralık 2004’te açılan bu müze; Türk ve dünya karikatürünü yansıtan çağdaş bir müzesolarak Eskişehir’e yeni bir özellik katmıştır. Anadolu Üniversitesi Eğitim Karikatürleri Müzesi’nde sürekli sergi, değişken sergi bölümleri, portreler odası, Türk karikatür ustaları odası, Eskişehirli karikatürcüler odası, afiş odası bölümleri bulunmaktadır. Şimdilik bin 500’ün üzerinde seçme eser bulunan müzede; karikatür çalışmalarının yapılabileceği, özellikle araştırma yapmak isteyenler için küçük de olsa çalışma mekanları düzenlenmiştir. Karikatür Müzesi’nde karikatürler dışında, karikatür üzerine yazılmış 2 bin civarında kitap, albüm ve süreli yayının bulunduğu bir de kitaplık kurulmuştur.

www.krk.anadolu.edu.tr/ karw/muze ekm@anadolu.edu.tr Tel:;0.222. 230 02 01


YASAL UYARI: Bu sitede yer alan tüm içerik, Prof.Atila Özer Müze Evi'ne aittir. Prof.Atila Özer Müze Evi'nin yazılı izni olmadan, bu içeriğin kopyalanması, imzalı veya imzasız kullanılması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.