tren

27 Haziran 1980

Eskişehir’de Mizah ve Karikatür

Eskişehir’de Mizah ve Karikatür – (27 Haziran 1980) Hoca Nasreddin, Bir Sayfalık Mizah Gazetesi – Eskişehir.

 Makaleler ve Bildiriler
 Makaleler ve Bildiriler

Eskişehir’in mizah ve karikatüre karşı özel bir ilgisi olmuştur, her zaman. Nasreddin Hoca’nın Eskişehir’li olması nedenine bağlanabilir mi bu, bilemem… .

Karikatürün Türkiye’de ilk görülmeye başlaması 1870 yılma rastlar. Demek ki Türk Karikatürü henüz daha yüzon yaşında…

1950’li yıllarda İstanbul’da birkaç gazetede görülen karikatür olayı, sergilerle de fazlaca içli dışlı değildi daha; Parmakla gösterilecek sayıda karikatürcü vardı Türkiye’de… Ama işte o yıllarda Eskişehir’de bir karikatür sergisi açılmış, serginin açılışında “iğne atsan yere düşmez” dedikleri türden kalabalık görülmüş… Bu sergi; Türk Karikatürünün babası sayılan Cemal Nadir’in sergisidir. Köprübaşında, şimdi yıkılmış olan Halkevi binasında Eskişehir’ lilerin görüşüne sunulmuştur.

Daha sonra aynı Halkevi salonunda Pertev ERTÜN bir kişisel sergi açmış. Bu, Ertün’ün ilk karikatür sergisi olmuştur aynı zamanda. Daha yeni yeni bıyıkları terleyen Ertün, kendisi gibi bu konuya ilgi duyan Beytullah Heper, Yılmaz Büşükerşen, Mehmet Irmak, Zeki Mamuh, Fethi Yurtsever, Abdülkadir Gürol, Kemal Akdeniz ve Kav Amca gibi imzalar ile 1953 yılında 30—35 sayı kadar yayınlanan SAKSAĞAN, mizah dergisini de çıkarmıştır. Saksağan kapandıktan sonra ardından ÇİMDİK dergisi yayın hayatına girmiştir, Bir o kadar da ÇİMDİK dergisi yaşamıştır, Eskişehir’de. Çimdik dergisinin bütün yükü Yılmaz Büyükerşen’de idi. O sıralarda Orhan Zeytinler de Çimdik’in çıkmasına yardımcı olmuştur.

Bu arada belirtmeden geçemeyeceğim; bir zamanlar karikatüre sonsuz derecede bağlı olan Büyükerşen bugün büyük bir öğretim kurumu olan İktisadi Ticari İlimler Akademisi Başkanıdır. Yoğun işleri nedeniyle artık çok arzu etmesine rağmen karikatür çizememektedir.

O günlerin geri kalmış baskı makinaları ile bazan İstanbul’da, çoğu zaman da Eskişehir’de çıkanlan bu mizah dergileri Nasreddin Hoca’nın torunları olan Eskişehirliler için hep övünç sebebi olacaktır.

1961 yılında Ordüevinin zemin katında bir sergi daha görülmüştür. “Beytullah Heper Karikatür Sergisi…” Yine yığınla kalabalık Orduevine hücum etmiş bu, sergiyi de içten kucaklamıştır. Ardından Ertün, Heper, Metin Tetik karma karikatür sergisi, İstanbul Karikatürcüleri Sergisi, Kültür Bakanlığının “İnsan Hakları” konulu yarışma karikatürleri sergisi, Ümit Kârtoğlu-O.Şaşkal ikilisi karikatür sergisi, ve son olarak ta Karikatürcüler Derneği Eskişehir Bürosu Pertev Ertün, Beytullah Heper, Fuat Kırcalı ve Atila Özer dörtlü karikatür sergisi…”..

Nasreddin Hoca’nın doğduğu köyde açılan ilk kişisel karikatür sergisi olan Atila Özer sergisi (1978) ile ertesi yıl aynı yerde açılan Eskişehir Sanatçılar Birliği karma sergisi, karikatürün köye kadar ulaşmış olması bakımından sözü edilmeye değer sergiler niteliğini de taşımaktadır.
Aynca çeşitli yıllarda Nasreddin Hoca Şenlikleri sırasında gerek öğrenciler arası, gerekse yetişkinlerarası karikatür yarışmaları da yapılmıştır.

Atladığımız olayların dışında ilk fırsatta akla geliveren bu yoğun mizah ve karikatür takvimi Eskişehir’in konuya karşı göstermiş olduğu duyarlığın bir simgesi olmaya yetmektedir.
Yine Anadolu Basınının hemen hemen çoğunluğunda görülmeyen karikatür olayı Eskişehir Gazetelerinde yıllardan beri görülmüş, halâ da bir iki gazetede sürekli günlük’ karikatürler yayınlanmaktadır.

İnsanların birbirlerini acımadan öldürdüğü,anarşinin her konuda yaygınlaştığı şu son günlerde gülmeye ne kadar çok ihtiyacımız var değil mi?
Mizahı bol, gülmesi bol, mutluluğu bol nice yıllara..


YASAL UYARI: Bu sitede yer alan tüm içerik, Prof.Atila Özer Müze Evi'ne aittir. Prof.Atila Özer Müze Evi'nin yazılı izni olmadan, bu içeriğin kopyalanması, imzalı veya imzasız kullanılması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.