tren

30 Haziran 1978

Söyleşi : Nazmi Karabacak, Sakarya

Her Hafta Bir Konu, Bir Konuk:

Konumuz:Hortu Köyünde açılan Karikatür Sergisi Konuğumuz: Karikatürist Atila Özer
20150316120727320_00000001Geçtiğimiz Cumartesi günü ilk kez bir köy de karikatür sergisi açıldı. Nasrettin Hoca Şenlikleri nedeniyle Hocanın doğduğu köy olan Hortu ‘da açılan ilk karikatür sergisinin sahibi karikaturist Atila Özer. Bu haftaki söyleşimizi ilk kez bir köyde karikatür sergisi açan sayın Atila Özer ile yaptık.
SAKARYA: Sayın Atila Özer, kısaca kendinizi tanıtır mısınız?
ÖZER: 29 yaşındayım, evliyim ve bir kamu kuruluşunda inşaat mühendisi olarak çalışmaktayım. Öğrencilik yıllarım da resimle ilgilenir, boş zamanlarımda yağlı boya tablolar yapardım. Bu durum karikatürü gerçek işlevini ve içeriği ile tanımama kadar sürdü. 1973 ten beri resim yapmayı bir kenara bırakıp karikatür çizmeye başladım ve hemen hemen tüm mizah yayınlarında karikatürlerim yayınlandı. Haberim oldukça dış ülkelerdeki sergi ve yarışmalara da katılmaktayım. Şimdiye kadar Belçika, Bulgaristan, Fransa , Yunanistan ve italya ‘da karikatürlerim sergilendi. Yurt içi karma sergilere de yetişebildiğimce katılmaktayım.
SAKARYA: Sayın özer, ilk kez köyde karikatür sergisi açan bir karikatürist özelliğine sahip oldunuz. Bu serginizi niçin köyde açma gereğini duydunuz?
ÖZER: Benim de bildiğim kadarı ile, söylediğiniz gibi köyde açılan ilk karikatür sergisi bu oluyor. Ben karikatürlerimde , genellikle ülke gerçeklerini ele alırım. Köyü ve köylüyü ülke gerçeklerinden soyutlayamayacağımıza göre onları da çizmem gerekir. İşte köylü ve köy için çizdiklerimi önce kendilerine göstermek, onların bu çizgiler karşısındaki tepkilerini görmek istedim. Köyde sergi açmamın bir diğer sebebi de, şehirde yaşayan insanların zaman zaman da olsa çeşitli sergiler görme olanaklarına sahip olmalarıdır, buna karşın köy de yaşayan halk, hele köy şehir merkezine çok uzaksa, değil sergi görmek bu kelimeyi bile belki duyamayacaktır. Böyle olunca sanatta gerçek işlevini yapamayacaktır. Bu nedenle hiç olmazsa “Sergi” kavramını köylünün kafasında aydınlığa kavuşturmak istedim.
SAKARYA: Peki , kırsal alanda yaşayan vatandaşların, karikatür sanatına duydukları ilgi hakkındaki izlenimleriniz ne oldu?
ÖZER: ‘Köyde o gün, hem bir kooperatifin kuracağı fabrikanın temel atma töreni, hemde Nasreddin Hoca şenlikleri vardı. Bu iki nedenden dolayı yakın köylerden gelenlerle birlikte alana 2-3 bin kişi toplanmıştı.Hepsi olmasa da bile büyük bir kısmı sergiyi izledi. Sadece bir gün açık kalan sergi olması bakamından köylülerle,karikatürlerin önünde konuşup tartışamadık. Sergi hakkında köylülerin düşüncelerini geniş olarak öğrenemedim. Ama sergi sırasında bazı kişilerin kendi aralarında konuşmalarına kulak misafiri oldum.
“Nasreddin Hoca’nın fıkralarını anlatacak sanıyordum”
“Nasreddin Hocayı az çizmiş”
“Bunları kim çizdi ise güzel düşünçeleri olmuş.”
Bu konuşmaları ile sergimi izleyen köylüler kendi aralarında daha yakın bir eleştiride bulunuyorlardı. Sergime daha çok gençler ilgi gösterdi. Belki de içlerinde pek çoğu ilk kez karikatür görüyorlardı. Umarım bundan sonra, böyle sergileri başkaları da sürdürür ve gerçek amacına ulaşır.
SAKARYA: Serginizi açmanız için Hortu köyünü seçmenizin nedeni nedir?
ÖZER: Bu benim ilk kişisel karikatür sergim oluyor. O nedenle bu başlangıcı en iyi şekilde değerlendirmek istedim. Ünü Türkiye’nin sınırlarını aşmış, dünyaca tanınmış Nasreddin Hoca ‘nın doğduğu köyde, bir mizah olayı yaratmak için en gerçekci yaklaşım ancak böyle olabilirdi. Her ne kadar Hocanın mizah gücüne erişilmez ise de adına düzenlenen şenlikler de mizahsız geçilemezdi. O gün Nasreddin Hocanın anısına karikatür türüyle de biraz olsun mizah ortaya koyabildiğim için mutluyum.
SAKARYA: Sayın Atila Özer, ünlü güldürü ustamız Nasreddin Hoca ile, güldürü sanatı olan karikatür ile bir ilgi kurup, şehrimizde Hoca adına düzenlenen şenliklerin eleştirisini yapar mısınız?
ÖZER: Gerek yazı gerek söz ve gerekse çizgi ile olsun, mizah buluş, pratik zekâ, düşündürücü ve iğneleyici karakteri olan bir sanattır. Bu saydığım öğeleri Nasreddin Hoca kişiliğinde en iyi şekilde toplamış, Ondan bize kadar gelen fıkralarında bu açıkca görülmektedir. Hatta kişi olarak yerleştirilerek Bulgaristan, Almanya gibi ülkeler sahip çıkmaktadır. Bu onun büyüklüğünü ve değerini gösterir. Yalnız o mizahını sözle yapmış. Bugün çizgi ile mizah daha çok kendini hissettirmeye başlamış öne çıkmıştır. Ama hangi yoldan olursa olsun, hangi şekilde olursa olsun hepsi mizahtır.
Bu derece önemli ve ulus1ararası üne erişmiş birinin adına şehrimizde düzenlenen şenlikler henüz rayına oturmamıştır. Her yıl aynı şeylerin tekrarı doyurucu ve cazip olmamaktadır.
SAKARYA: Amatörce uğraşı verdiğiniz karikatür çalışmalarınız için yeterli boş zamanı bulabiliyor musunuz? Bir karikatürist eserini yaratırken nelere dikkat etmelidir?
ÖZER: Aslında işlerimin yoğun olması ve sık sık görevli olarak araziye çıkmam,karikatür çalışmalarımı engeller gibi görünmekte ise de ben bir şeyler çizdiğim zaman dinlenebiliyorum.
Karikatür iki özellik taşır. Bu iki Özeİliğe gerekli önem verilirse iyi karikatür ortaya çıkar. Birincisi çizgi, ikincisi içeriktir. Bu iki unsur birbirini desteklemelidir. Çok güzel bir konu bulunduğu ve esprisi de iyi olduğu halde, çizgi yeterince ifadeden yoksunsa karikatür değerinden çok şeyler kaybeder. Birde karikatürü sadece güldürü aracı olmaktan kullanmaktan kaçınıp güldüren, düşündüren şekle getirmeye özen göstermek gerekir.
SAKARYA: Sayın Atila Özer karikatür sanatı, Eskişehir’de son yıllarda büyük gelişme gösterdi. Sizce bu ilgiye gelişme nereden kaynaklanmak tadır.
ÖZER: Karikatür aslında her toplumun ilgisini çeken bir sanattır. Ülkemizde gereği kadar tanıtılmadığı ve yayını az olduğu için ilgi az gibi görünmekteydi. Eskişehir’de de durum aynı. Ancak gün geçtikçe mizah yayınları çoğalmaktadır. Bir de yazı ile sayfalarca anlatılması gereken bir olayı, bir kaç çizgi ile bir çırpıda anlatıverir. Kişinin vaktini fazla almaz. Bu yüzden karikatür sanatı yayılmakta ve gelişmektedir. Bu arada yerel basının ve Eskişehir Sanatçılar birliginin, karikatürcülerin eserlerini değerlendirmesi de şehrimizde karikatür sanatının gelişmesine katkıda bulunmaktadır.
SAKARYA: Sayın Atila Özer, sorularımıza verdiğiniz yanıtlar için teşekkür ederim.
ÖZER: Gösterdiğiniz ilgiye ben teşekkür ederim


YASAL UYARI: Bu sitede yer alan tüm içerik, Prof.Atila Özer Müze Evi'ne aittir. Prof.Atila Özer Müze Evi'nin yazılı izni olmadan, bu içeriğin kopyalanması, imzalı veya imzasız kullanılması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.